با گسترش شهرها و وسایل نقلیه عمومی، مدیران شهری به این نتیجه رسیدند که میزان رشد راههای شهری به نسبت اتومبیلها به گونهای نیست که از ترافیک پرتراکم جلوگیری کند و حتی افزایش ساختارهای حمل و نقل عمومی نیز نمیتواند مانع از حجم بزرگ ترافیک در بخشهایی از شهر شود از این روی به مرور موضوع منطقه محدوده ترافیک در شهرها شکل گرفت.
طرح ترافیک شهر تهرانبر اساس این طرح، به غیر از خودروهای در اختیار حمل و نقل عمومی و خودروهای متعلق به فعالیتهای اورژانسی و تامین امینت، سایر خودروهای شخصی با محدودیتهایی برای ورود به مناطق پرتراکم ترافیکی مواجه میشوند. این محدوده و شرایط در شهرهای مختلف جهان و با مکانیزمهای مختلفی صورت میگیرد.
تاریخچه طرح ترافیکوضوع محدودیت برای حمل و نقل شهری در ایران، نخستین بار در سال 1358 و با تعیین مسیر ویژه اتوبوسرانی شروع شد. این قوانین تا سال 1384، 9 مرحله بازبینی شد. بر این اساس، اولویتهایی بر حسب مشاغل تعیین شد و بر اساس این اولویت ها، قیمتهایی برای خرید مجوز ورود به طرح مشخص شد؛ طرحی که شهرداری تهران در نیمه دوم سال 96 اقدام به بازنگری آن کرد.
تا پیش از بازنگری طرح، حجم انبوهی از خودروهای دارای سهیمه طرح ترافیک با پرداختهای ناچیز قادر بودند وارد طرح ترافیک شوند. همچنین خودروها بر اساس شماره آخر پلاک به صورت زوج و فرد از سال 6 صبح تا ساعت 17 تنها مجاز به رانندگی در محدوده طرح زوج و فرد و پس از آن در کل محدوده طرح بودند؛ شرایطی که با بازنگری طرح دچار تغییرات جدی شد و خودروهای فاقد طرح تا ساعت 19 امکان حضور در محدوده طرح را ندارند.
طرح ترافیک جدیدطرح ترافیک جدید در روزهای شنبه تا چهارشنبه اجرا میشود. این طرح علاوه بر روزهای جمعه و تعطیلات رسمی، در روزهای پنجشنبه نیز اجرا نمیشود. ورود به محدوده طرح ترافیک در این روزها برای عموم شهروندان آزاد و رایگان است؛ لذا پیش بینی میشود بخشی از ترافیک روزهای شنبه تا چهار شنبه به طول روز پنج شنبه توزیع شود. مدت اجرای طرح ترافیک جدید دو ساعت افزایش یافته است و از ساعت 6:30 تا 19 اجرا میشود.
مقررات مربوط به محدوده طرح زوج و فردطرح زوج و فرد در روزهای شنبه تا چهارشنبه همچون گذشته اجرا میشود و تغییری در این زمینه ایجاد نشده است. اما روز پنجشنبه تردد در محدودههای طرح ترافیک و زوج و فرد برای همه شهروندان رایگان و آزاد است.
یکسانی هزینه ترددهزینه تردد در محدوده طرح ترافیک برای خودروهای سهمیهای متعلق به دستگاههای دولتی و دیگر نهادهای عمومی با شهروندانی که طرح را بهصورت روزانه خریداری میکنند، برابر است و تنها طبق مصوبه شورای اسلامی شهر برای سهمیههای معلولان، بیماران خاص، خبرنگاران، آژانسها و وانتبارها تخفیف در نظر گرفته شده است. هزینه تردد در محدوده طرح ترافیک برای جانبازان 25 درصد به بالا نیز در سقف سهمیه بنیاد شهید و امور ایثارگران، رایگان است.
شیوه فروش و هزینه تردددر طرح ترافیک جدید فروش سالیانه و یکجای طرح ترافیک منتفی شده است و نرخ عوارض تردد در محدوده طرح ترافیک، روزانه بر اساس نوع معاینه فنی خودرو و ساعات ورود و خروج محاسبه میشود. هزینه ورود و خروج خودروها بسته به ساعات اوج و غیر اوج ترافیک متفاوت است و همچنین خودروهای دارای معاینه فنی برتر از بیست درصد تخفیف برخوردار خواهند بود. ساعات 6:30 تا 10 صبح و 16 تا 19 عصر، ساعات اوج ترافیک محسوب میشود و هزینه تردد در ساعات بین روز کمتر از نصف هزینه تردد در ساعات اوج صبح و عصر است.
جزییات نحوه محاسبه عوارض تردد در محدوده طرح ترافیک در جدول زیر قابل مشاهده است:
نحوه رزرو طرح ترافیک در تهرانپس از ثبتنام در سایت، امکان رزرو مجوز تردد وجود دارد. فایل مربوط بهروزهای شنبه تا چهارشنبه هر هفته، در پایان هفته قبل باز خواهد شد و شهروندان میتوانند هر تعداد از روزهای هفته را که قصد ورود به محدوده طرح دارند، از طریق سامانه my.tehran.ir خریداری یا به عبارتی رزرو کنند. این کار در روزهای بعد نیز ممکن است و این امکان تا روز چهارشنبه برقرار خواهد بود. برای خرید (رزرو) مجوز هر روز، باید 36 هزار تومان (معادل حداکثر هزینه احتمالی یک روز تردد) در حساب فرد وجود داشته باشد، ولی رقم قطعی هزینه تردد در پایان هر روز با توجه به شرایط حضور خودرو محاسبه و برداشت خواهد شد. درصورتیکه مجوز روزانه برای خودرو خریداری (رزرو) شده باشد، اما استفاده نشود، مبلغ حداقل یک روز (13440 تومان) از حساب فرد کسر میشود. امکان رزرو (خرید) مجوز تا دو ساعت پیش از تردد وجود دارد.
پاسخ به چند سوال متداول
ساعت طرح ترافیک تغییری میکند؟با بازگشت ساعت کار کارکنان دولت به روال عادی از پنجشنبه 15 شهریور ساعت اجرای طرح ترافیک در تهران هم تغییر نمیکند و کما فیالسابق از ساعت 6:30 تا 18 طرح ترافیک در محدوده مرکزی پایتخت اجرایی میشود.
جریمه طرح ترافیک چقدر است؟قیمت طرح ترافیک در کمترین حالت برای زمانی محاسبه میشود که خودرو با معاینه فنی برتر بعد ساعت 10 صبح وارد محدوده طرح ترافیک شود و قبل از ساعت 16 از محدوده خارج شود. نرخ طرح ترافیک در این حالت 63 هزار تومان است و برای خودرو با معاینه فنی عادی به 78 هزار و 750 تومان تبدیل میشود.
طرح ترافیک جدید تهران امسال اجرا نمیشود!ريیس پلیس راهور تهران بزرگ در اردیبهشت ماه سال جاری اعلام کرد که طرح ترافیک جدید تهران در سال جاری اجرا نخواهد شد.
جزيیات اجرای طرح ترافیک در سال 1403مدیرعامل سازمان حمل و نقل و ترافیک شهر تهران گفت: در طرح ترافیک سال 1403، خودروهای برقی و هیبریدی در صورت ثبت خودرو در دفاتر خدمات الکترونیک شهرداری، معاف از پرداخت عوارض طرح ترافیک و آلودگی هوا می باشند.
هزینه ورود به طرح ترافیک در سال 1403نرخ پایه عوارض طرح ترافیک سال 1402 مبلغ 52 هزار و 500 تومان تعیین شده بود و این نرخ برای سال 1403 به میزان 75 هزار تومان تعیین شده است.
شهریار افندی زاده، مدیرعامل سازمان حمل و نقل و ترافیک شهر تهران، گفت: رزرو طرح ترافیک از طریق درگاه اینترنتی و اپلیکیشنهای مورد تایید شهرداری تهران انجام میشود و افرادی که به صورت روزانه قصد ورود به طرح ترافیک را دارند، باید تردد خود را رزرو کنند. شهروندان میتوانند عملیات رزرو را به صورت روزانه یا هفتگی از روز چهارشنبه هفته قبل انجام دهند. همچنین امکان رزرو طرح ترافیک حتی پس از بازگشت به مبدا، تا ساعت 24 همان روز نیز وجود دارد.
طبق مصوبه شورای ترافیک شهر تهران، سقف سهمیه ورود به محدوده طرح ترافیک 103 هزار دستگاه خودرو است و در صورتی که سهمیه تردد روزانه تکمیل نشده باشد، شهروندان تا پایان همان روز امکان رزرو دارند. افندی زاده با بیان اینکه نرخ پایه عوارض سال 1403 مبلغ 75هزار تومان تعیین شده است، گفت: نخستین ورود و آخرین خروج خودروها ملاک محاسبه میزان پرداختی عوارض تردد در محدودههای طرح ترافیک و کنترل آلودگی هوا است.
همچون سالهای گذشته، امکان خرید بستههای طرح ترافیک 1403 نیز وجود دارد که برای خودروهای دارای معاینه فنی عادی، بستههای یک ماهه، سه ماهه و شش ماهه به ترتیب مبلغ یک میلیون و 655 هزار و 300 تومان، 4 میلیون و 485 هزار و 700 تومان و 8 میلیون 443 هزار و 300 تومان قیمت دارند.
در مورد خودروهای دارای معاینه فنی برتر نیز مبلغ بستههای یک ماهه، سه ماهه و شش ماهه به ترتیب برابر با یک میلیون و 324 هزارو 200 تومان، 3 میلیون و 588 هزار و 600 تومان و 6 میلیون 754 هزار و 600 تومان تعیین شده است. خرید بستههای زمان دار طرح ترافیک 1403 تهران، از طریق سامانه و اپلیکیشن های مورد تایید شهرداری تهران برای شهروندان امکان پذیر است.
